โรคมือ เท้า ปาก ระบาดในเด็ก ช่วงเปิดเทอม พ่อแม่ควรป้องกันยังไง
กรมควบคุมโรคออกเตือนให้เฝ้าระวัง "โรคมือ เท้า ปาก" ในกลุ่มเด็กเล็ก หลังพบแนวโน้มผู้ป่วยเพิ่มขึ้นในช่วงฤดูฝนและช่วงเปิดภาคเรียน โดยมักระบาดเป็นกลุ่มก้อนในโรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในหลายพื้นที่ เนื่องจากเด็กมีโอกาสทำกิจกรรมร่วมกันอย่างใกล้ชิด และมีการใช้สิ่งของสัมผัสร่วมกัน จึงเพิ่มโอกาสการแพร่กระจายของเชื้อโรค
โรคมือ เท้า ปาก คืออะไร
โรคมือ เท้า ปาก (Hand, Foot and Mouth Disease) เกิดจากเชื้อไวรัสในกลุ่มเอนเทอโรไวรัส (Enteroviruses) พบได้บ่อยในเด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี เชื้อสามารถแพร่กระจายผ่านการสัมผัสน้ำมูก น้ำลาย หรือ ของเหลวจากตุ่มพอง รวมถึงการสัมผัสของเล่น เครื่องใช้ หรือพื้นผิวที่ปนเปื้อนเชื้อ
อาการที่ควรสังเกต
- มีไข้
- เจ็บปาก เจ็บคอ เบื่ออาหาร หรือรับประทานอาหารและน้ำได้น้อย
- มีแผลหรือตุ่มแดงในช่องปาก เช่น บริเวณลิ้น เพดานปาก หรือกระพุ้งแก้ม
- มีผื่นหรือตุ่มน้ำใสบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า ก้น หรือลำตัว
- เด็กเล็กอาจมีอาการงอแง น้ำลายไหล หรือไม่ยอมรับประทานอาหารและดื่มนม
ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการไม่รุนแรงและสามารถหายได้เองภายในประมาณ 710 วัน อย่างไรก็ตาม เด็กบางราย โดยเฉพาะเด็กเล็ก อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น ภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท หรือระบบทางเดินหายใจ จึงควรเฝ้าสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด
ทำไมถึงระบาดง่ายในช่วงเปิดภาคเรียนและฤดูฝน
โรคมือ เท้า ปากสามารถพบได้ตลอดทั้งปี แต่มีแนวโน้มพบผู้ป่วยเพิ่มขึ้นในช่วงฤดูฝน โดยเฉพาะช่วงเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม ประกอบกับช่วงเปิดภาคเรียนที่เด็กจำนวนมากกลับมาทำกิจกรรมร่วมกันในโรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จึงมีโอกาสสัมผัสใกล้ชิดและใช้สิ่งของร่วมกันมากขึ้น ทำให้เชื้อแพร่กระจายได้ง่ายและอาจเกิดการระบาดเป็นกลุ่มก้อน
วิธีป้องกันที่พ่อแม่ควรรู้
- ล้างมือให้ลูกบ่อยๆ ด้วยสบู่หรือเจลแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะก่อนรับประทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ
- สอนให้เด็กหลีกเลี่ยงการนำมือเข้าปาก และไม่ใช้แก้วน้ำ ช้อน หรือของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น
- ทำความสะอาดของเล่น เครื่องใช้ และบริเวณที่เด็กสัมผัสร่วมกันเป็นประจำ
- หากลูกมีอาการป่วย ควรให้หยุดเรียนและพักรักษาตัวที่บ้านจนกว่าจะหายดี เพื่อลดการแพร่เชื้อไปยังเด็กคนอื่น
- ผู้ปกครองและครูควรสังเกตอาการของเด็กอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะก่อนเข้าเรียน
เมื่อไหร่ควรพาลูกไปพบแพทย์
หากลูกมีอาการไข้สูง รับประทานอาหารหรือน้ำได้น้อยมาก ซึมลง อาเจียนมาก ชักเกร็ง หายใจหอบเหนื่อย หรือมีอาการผิดปกติทางระบบประสาท เช่น เดินเซหรืออ่อนแรง ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง
สรุป
โรคมือ เท้า ปาก เป็นโรคที่พบบ่อยในเด็กเล็กช่วงหน้าฝนและเปิดภาคเรียน ส่วนใหญ่อาการไม่รุนแรงและหายเองได้ แต่การป้องกันด้วยการรักษาสุขอนามัย ล้างมือบ่อยๆ และเฝ้าระวังอาการอย่างใกล้ชิด จะช่วยลดการแพร่กระจายของโรคได้
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการดูแลสุขภาพเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล อ้างอิงข้อมูลจากกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
