คนทำงานออฟฟิศส่วนใหญ่ต้องจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือมือถือติดต่อกันวันละ 8-10 ชั่วโมง จนหลายคนเริ่มมีอาการ ปวดตา ตาล้า ตาแห้ง หรือปวดกระบอกตา โดยไม่รู้ตัว บทความนี้รวม 7 วิธีที่ช่วยลดอาการตาล้าจากการใช้คอมพิวเตอร์ได้จริง ทำตามได้ง่ายแม้อยู่ในที่ทำงาน
เวลาจ้องหน้าจอนานๆ เรามักกะพริบตาน้อยลงและกะพริบตาไม่เต็มที่ ทำให้น้ำตาบนผิวกระจกตาระเหยเร็วขึ้น และอาจทำให้เกิดอาการตาแห้ง แสบตา หรือตาล้าได้ ดวงตาต้องทำงานด้านการเพ่งและปรับโฟกัสอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่ออ่านข้อความขนาดเล็กหรือใช้งานในสภาพแสงและระยะหน้าจอที่ไม่เหมาะสม จึงอาจทำให้เกิดอาการตาล้าและปวดรอบดวงตาได้ อาการเหล่านี้เรียกรวมๆ ว่า Digital Eye Strain หรือ Computer Vision Syndrome
อาการที่พบบ่อย ได้แก่ ตาล้า ตาแห้ง ตาพร่ามัว ปวดกระบอกตา ปวดหัวบริเวณขมับ และบางคนอาจมีอาการคอ บ่า ไหล่ตึงร่วมด้วย เพราะท่านั่งที่ไม่เหมาะสมขณะจ้องจอ
ทุกๆ 20 นาที ให้ละสายตาจากหน้าจอ มองไปที่วัตถุไกลๆ ประมาณ 20 ฟุต (6 เมตร) เป็นเวลา 20 วินาที วิธีนี้ช่วยให้กล้ามเนื้อตาได้พักและลดความเมื่อยล้าสะสม เป็นเทคนิคที่จักษุแพทย์แนะนำกันอย่างแพร่หลาย
เพราะเวลาจ้องจอเรากะพริบตาน้อยลงโดยไม่รู้ตัว ลองตั้งใจกะพริบตาถี่ๆ ทุกครั้งที่นึกได้ จะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้ดวงตาและลดอาการแสบตา
จัดหน้าจอให้อยู่ห่างจากดวงตาประมาณหนึ่งช่วงแขน หรือราว 5070 ซม. สำหรับจอคอมพิวเตอร์ทั่วไป โดยให้จออยู่ต่ำกว่าระดับสายตาเล็กน้อย
การประคบอุ่นอาจช่วยเพิ่มความสบายของดวงตา และมีบทบาทในการดูแลภาวะตาแห้งบางชนิด โดยเฉพาะในผู้ที่มีความผิดปกติของต่อมไขมันบริเวณเปลือกตา (Meibomian gland dysfunction; MGD) ส่วนการประคบเย็นอาจช่วยบรรเทาความรู้สึกระคายเคืองหรืออาการบวมรอบดวงตาในบางกรณี
ดื่มน้ำให้เพียงพอตลอดวัน และหลีกเลี่ยงการนั่งในบริเวณที่มีลมแอร์เป่าตรงเข้าสู่ดวงตา เพราะอากาศแห้งและเครื่องปรับอากาศอาจทำให้อาการตาแห้งมากขึ้นได้
ปรับขนาดตัวอักษรให้เหมาะสมเพื่อไม่ต้องเพ่งอ่าน และเลือกโหมดการแสดงผลที่สบายตาสำหรับแต่ละบุคคล โดยเน้นให้ตัวอักษรอ่านง่าย
การนั่งจ้องจอนานๆ ไม่ได้ทำร้ายแค่ดวงตา แต่ยังทำให้กล้ามเนื้อคอ บ่า หลังตึงด้วย ลองลุกยืดเส้นยืดสายทุก 1 ชั่วโมง เดินไปดื่มน้ำ หรือมองออกไปนอกหน้าต่างสักครู่
หากลองปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการตาพร่ามัวรุนแรง ปวดตามาก มองเห็นภาพซ้อน ควรปรึกษาจักษุแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม เพราะอาจมีสาเหตุอื่นร่วมด้วย เช่น สายตาสั้น/ยาวที่ยังไม่ได้แก้ไข ภาวะตาแห้ง หรือโรคของดวงตาอื่นๆ
อาการปวดตาจากการใช้คอมพิวเตอร์เป็นเรื่องที่ป้องกันและบรรเทาได้ เพียงปรับพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ อย่างการพักสายตาตามกฎ 20-20-20 กะพริบตาบ่อยขึ้น และหาตัวช่วยอย่างเจลประคบตาไว้ใกล้ตัว ก็ช่วยลดความเมื่อยล้าได้
หากอาการตาล้าเป็นบ่อย ลองดูเจลประคบตา KENKOU 2-in-1 ใช้ได้ทั้งร้อนและเย็นในชิ้นเดียว สะดวกพกพา ใช้ซ้ำได้กว่า 300 ครั้ง เหมาะกับคนทำงานหน้าคอมที่อยากมีตัวช่วยพักสายตาไว้ใกล้ตัว
ที่มา: American Academy of Ophthalmology. Computer Vision Syndrome (Digital Eye Strain). EyeWiki. Updated March 15, 2026.
